‘gönül’ etiketi

Han Duvarları

“On yıl var ayrıyım Kınadağı’ndan
Baba ocağından yar kucağından
Bir çiçek dermeden sevgi bağından
Huduttan hududa atılmışım ben”

Cumhuriyet’imizin kuruluşuyla aynı dönemde yazılmış bu unutulmayan şiir, soğuk bir mart ayında, Anadolu’da “yaylı” denen at arabasıyla  yapılan bir yolculuğun hikayesidir.   Kurtuluş Savaşı sonrası Anadolu insanının uğrak yeri olmuş hanları, ayrılıkları ve yolculuk hislerini tasvir eder. Konaklayan yolcuların arasında kimisi cephede savaşmak için bıraktığı köyüne dönüş yolunda handa durak yapmış, kimi özlediğine kavuşmak için yolda, kimi gurbette duyduğu yalnızlık acısına dermanı kandili yanan sıcak bir odada bulmuş, anlatmış han duvarlarına derdini, yazmış duvara birkaç mısra, gelen okumuş giden okumuş, han duvarlarına yazılan mısraların anısı paylaşılmış gönüllerde, kimi de handan gelip geçen bir garip yolcu olmuş işte …

….

Gidiyordum, gurbeti gönlümle duya duya,
Ulukışla yolundan Orta Anadolu’ya.
İlk sevgiye benzeyen ilk acı, ilk ayrılık!
Yüreğimin yaktığı ateşle hava ılık

Alaca bir karanlık sarmadayken her yeri
Atlarımız çözüldü, girdik handan içeri.
Bir deva bulmak için bağrındaki yaraya
Toplanmıştı garipler şimdi kervansaraya.
Bir noktada birleşmiş vatanın dört bucağı,
Gurbet çeken gönüller kuşatmıştı ocağı.

Bir pırıltı gördü mü gözler hemen dalıyor,
Göğüsler çekilerek nefesler daralıyor.
Şişesi is bağlamış bir lambanın ışığı
Her yüzü çiziyordu bir hüzün kırışığı.
Gitgide birer ayet gibi derinleştiler
Yüzlerdeki çizgiler, gözlerdeki çizgiler…

Bizden evvel buraya inen üç dört arkadaş
Kurmuştular tutuşan ocağa karşı bağdaş.
Çıtırdayan çalılar dört cana can katıyor,
Kimi haydut, kimi kurt masalı anlatıyor…

Gözlerime çökerken ağır uyku sisleri,
Çiçekliyor duvarı ocağın akisleri.
Bu akisle duvarda çizgiler beliriyor,
Kalbime ateş gibi şu satırlar giriyor;
“Gönlümü çekse de yârin hayali
Aşmaya kudretim yetmez cibali
Yolcuyum bir kuru yaprak misali
Rüzgârın önüne katılmışım ben”

Aradan yıllar geçti işte o günden beri
Ne zaman yolda bir han rastlasam irkilirim,
Çünkü sizde gizlenen dertleri ben bilirim.
Ey köyleri hududa bağlayan yaşlı yollar,
Dönmeyen yolculara ağlayan yaslı yollar!
Ey garip çizgilerle dolu han duvarları,
Ey hanların gönlümü sızlatan duvarları!..

….

Faruk Nafiz Çamlıbel

Şiirin tamamını aşağıdaki linkten okuyabilirsiniz.

http://www.siir.gen.tr/siir/f/faruk_nafiz_camlibel/han_duvarlari.htm

 

 

Ateşi Tutuşturan Ateşçibaşı ile Şah’ın Hikâyesi

Şah Mahmut bir akşam vakti kederli bir hâlde hamama gider.

Ateşçibaşı, hamamı ısıtan külhanın başında küllenen ateşi canlı tutmak için külhanı besler dururken ziyaretçiyi görünce gider, karşılar ve ona kenardaki kuru ekmekten getirir.

Ekmeği gören Şah Mahmut “Benim kim olduğumu bilse” der, “hayatını bağışlamam için benden af diler!”

Hamamda bir süre kaldıktan sonra gitmeye hazırlanan Şah’a fakir ateşçibaşı şöyler der:

“Gösterecek fazla bir şeyim yok- evimi gördün, yemeğimi gördün. Sen benim, beklenmedik misafirim oldun, sana ekmeğimin en iyisini getirdim. Eğer bir gün keder sararsa yüreğini tekrar gel misafirim ol. Eğer kral olmasaydın memnun kalırdın. Bense bu ateşi küreklemekten memnunum; bak senden ne eksik ne fazlayım…ama senin yanında bir hiçim şahım.”

Bundan etkilenen Şah yedi kez döner gelir ve ateşin nasıl tutulduğunu görür. Sonunda bir gün der ki: “ Bırak bu büyük ateşi körüklemeyi bırak da dile benden ne dilersen.”

“Ben fakir bir dilenciyim sadece” der ateşçi, “ Şah’ın yanında zaten her ihtiyacım karşılanır.”

Şah Mahmut ısrar eder: “Dile, ne istersen dile, unut bu ateşi de, kral ol!” Ateşçibaşı cevaplar:

Umudum şudur : Sultan’ım beni arada bu karanlık inde ziyarete gelsin, onun varlığı benim saltanatım olur. Mülk senin, veren el de senin ama ocağa bakanın yaşam derdi başka. Devletin başında olup seni görmemektense bu karanlık, isi kara ocakta senle oturmak bana yeğ. Burası benim tâlih yerim, şimdi burayı bırakmak bana yanlış, buraya aitim ben. Hem de burada dost olmuşum Sultan’ımla. Hiçbir şey uğruna vazgeçemem ki bundan. Sen burdayken hamam parlar, senden gayrı ne dileyeyim senden? Senin hizmekârın olmaktan başka tâlihe tamah ederse gönlüm, ölüm bana yeğ. Devletli olmuşum, mülk, hüküm sahibi olmuşum bana ne ki? Tek isteğim zaman zaman bana misafir olman.

Bak ateşçibaşının aşkla yanan gönlünden öğren, aşkla kalp nelere dayanır. Senin gönlünde de birşeyler kıpırdarsa eğer, böyle tutun ona, sarıl eteklerine. Bil ki ona da dokunmuştur, bırakıp gitme.

O bir deniz; senden istediği ise sadece bir damla.

26 Aralık, 2016

Attar, Farid Ud-din, Kuşların Konferansı : 2847-2862 İng. Çeviri: Conference of the Birds, Afkham Darbandi ve Dick Davis, Penguin Classics, 1984, 2011.

Ressamların Bahsi

Gizli bilgiden bir örnek istersen Rum ülkesi halkıyla Çinlilerin hikayesini söyle.

Çinliler, biz daha usta ressamız dediler; Rum ülkesi ressamları da bizim ustalığımız daha üstündür davasına giriştiler. Padişah, davanızda hanginiz haklısınız; anlamak için sizi sınamak isterim dedi. Çin ressamlarıyla Rum ressamları huzura geldiler; Rum ülkesi ressamları resim yapmayı daha iyi biliyorlardı. Çinliler, bize bir oda ayırın, verin, bir oda da sizin olsun dediler. (daha&helliip;)